Yeni Başlayanlar İçin Sosyal Fobi

Sosyal Fobi Nedir?

Sosyal fobi tarih boyunca farklı yönleriyle tanımlanmış olsa da, 1980 yılında özgün bir psikiyatrik tanı olarak sınıflandırılmıştır.
Sosyal fobisi olan kişiler grup içinde yemek yemek, tanımadığı kişilerle sohbet etmek, kendisinden üst pozisyonda kişilerle konuşmak veya topluluk önünde sunum yapmak gibi sosyal ve performans gerektiren durumlarda şiddetli ve sürekli bir kaygı yaşarlar. Bu kaygı çoğu zaman kızarma, titreme, terleme gibi belirtilere sebep olur. Bu belirtiler olumsuz değerlendirilme, komik görülme veya küçük düşme endişeleriyle ilişkili olarak kendini gösterir. Aslında herkes belli bazı durumlarda söz konusu duyguları yaşar ancak sosyal fobide bu durum çok daha yoğun ve süreklidir.

Sosyal Fobi’nin Kimlerde Görülür?

Sosyal fobinin görülme sıklığı normal popülasyon’da %16’ya kadar varabilmektedir. Yaygın görülebilen bir durumdur ve kişinin zayıf olduğu anlamına gelmez. Genellikle ergenlikte başlasada çocukluk yaşlarında belirtiler gözlenebilmektedir. Sosyal fobiye sebep olan etkenler arasında mizaç, aile tutumları ve yetiştirilme şekli (aşırı koruyucu vb), ailede benzer durumun varlığı, travmatik yaşantılar (reddedilme, dalga geçilme, dışlanma vb), farklı psikiyatrik şikayetlerin varlığı gibi etkenler rol oynamaktadır.

Sosyal Fobiye Ne Sebep Olur ?

Kişinin düşünce sistemiyle ilişkili aşağıdaki faktörler sosyal fobiye sebep olan başlıca etmenlerdir.
1. Sosyal fobisi olan kişiler içinde bulundukları durumla ilgili özelliklere odaklanmak yerine bütün dikkatlerini kendilerine odaklarlar (nasıl göründükleri, söylediklerinin ne derece ilgi çekici olduğu vb).
2. Negatif bir şekilde dış görünüşleriyle ilgili noktalara odaklanırlar.
3. Zihinsel durumlarının dışarıdan net bir şekilde dış görünüşlerine yansıdığı ve anlaşıldığını düşünürler.
4. Çevredekilerin negatif reaksiyonlarına odaklanıp, pozitif ve nötr olanları yok sayarlar.
5. Çevredeki negatif reaksiyonları olduğundan daha yoğun/şiddetli algılarlar.
6. Negatif değerlendirmelerden kaçınmak için bir dizi güvenli hissettiren davranışlar geliştirirler (Örn: göz teması kurmamak, aynı ortama girmemek vb)

Sosyal Fobi Tedavisinde Psikoterapi Ne İşe Yarar?

Terapi sürecinin temel amaçları kişinin söz konusu durumlarda yaşadığı kaygı düzeyini azaltmak, kaçınmaları önlemek ve kendini ifade ile ilgili beceriler kazandırmaktır. Gerek klasik bilişsel davranışçı uygulamalar gerekse de ACT terapi uygulamaları sosyal fobi tedavisinde etkili sonuçlar vermektedir.

Beğenebileceğiniz diğer yazılarımız:
Yeni başlayanlar için anksiyete
Yeni başlayanlar için panik atak
Panik ataklar nasıl gelişir
Panik atak ve panik bozukluk arasındaki farklar
Panik atak tedavisi
Yeni başlayanlar için fobi
Obsesif kompülsif bozukluk