BİLİŞSEL DAVRANIŞÇI TERAPİ

Bilişsel Davranışçı Terapi Nedir?

Bilişsel davranışçı terapi, kısaca BDT, 1960’lı yıllarda geliştirilmiş ve üzerine çok sayıda araştırma yapılmıştır. Ruhsal sorunları iyileştirme üzerindeki etkililiği farklı araştırmalarla desteklenen bilişsel davranışçı terapiye ilgi giderek artmaktadır. BDT, çocuklar, ergenler ve yetişkinler dahil her yaş grubundan kişiler ve bireysel, çift, aileler için uygun bir tedavi yaklaşımıdır. BDT depresyon, kaygı bozuklukları, travma sonrası stres bozukluğu, yeme bozuklukları, kişilik bozuklukları gibi farklı ruhsal sorunların tedavisinde yaygın olarak uygulanmaktadır.

Bilişsel Davranışçı Terapi Nasıl Fayda Sağlar?

BDT bilişsel modele dayanır. Bu modele göre, yaşadığımız olaydan veya içinde bulunduğumuz durumdan çok, bizim bu olay veya durumu nasıl algıladığımız, yorumladığımız önem taşır. Aynı olay ve durum herkes için aynı duygusal tepkileri ve davranışları meydana getirmez. Örneğin, herkesin rahatça dolaştığı ve alışveriş yaptığı kalabalık bir alışveriş merkezinde bir anda korkuya kapılan ve bir an önce oradan çıkmaya çalışan agorafobik bir kişiyi düşünelim. Aynı alışveriş merkezindeki diğer insanlar rahatça zaman geçirebilmesine rağmen neden bu kişi yoğun kaygı, korku yaşıyor ve kaçma davranışı sergiliyor? Bu durum, korkan ve kaygılanan kişinin yaşadığı olayı, durumu nasıl yorumladığının önemli olduğunu göstermektedir. Kişinin korktuğu ve kaygılandığı durumda zihninden geçen otomatik düşüncelere baktığımızda ‘Ya birden kötü olursam’ ya da ‘Ya şu anda bir sıkıntı gelirse ve dışarı çıkamazsam’ gibi düşünceler geçtiğini görürüz. Bu kişi böyle bir ortamda bulunmayı tehlikeli olarak yorumladığı (düşünce) için yoğun kaygı (duygu) yaşar ve ortamdan uzaklaşmaya çalışır (davranış).

Terapi Süreci

Yukarıdaki örnekte görüldüğü gibi, düşüncelerimiz duygularımız ve davranışlarımız arasında karşılıklı ilişki vardır. Psikolojik sorunların temelinde gerçekçi değerlendirmeler yapmamızı engelleyen çarpıtılmış, hatalı düşünceler önemli bir sürdürücü etkendir. İşlevsiz, çarpıtılmış, gerçek dışı düşüncelerimiz duygu durumumuzu ve davranışlarımızı etkiler ve psikolojik sorunların devam etmesine neden olur. Bu noktadan hareketle, düşüncelerimizdeki değişimler duygularımızı ve davranışlarımızı değiştirmede önemli bir role sahiptir. Tedavi sürecinde, sorunlu, gerçek dışı ve işlevsiz düşünceleri tespit etmek ve bu düşünceleri değiştirerek olumsuz duyguların şiddetini azaltmak ve davranış değişikliği sağlamak amaçlanır.

BDT ve ilaç tedavisinin farklı ruhsal sorunlar üzerindeki etkililiğini inceleyen çalışmalar, BDT’nin en az ilaç tedavisi kadar etkili olduğunu göstermektedir. İlaç tedavisinde, ilacı bıraktıktan sonra belirtilerin yüksek olasılıkla nüksetmesi de göz önünde bulundurulduğunda, BDT ruhsal sorunlarının tedavisinde oldukça önemli ve etkili bir terapi yaklaşımıdır.

İzmir Psikolog için ana sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.