anksiyete

ANKSİYETE NEDİR?

Anksiyete gelecekte yaşanabilecek potansiyel bir tehlike veya probleme ilişkin beklentinin yarattığı rahatsız edici bir duygudur. Kişi kötü bir şey olacağını ve bununla baş edemeyeceğini hisseder. Bu durum duygusal belirtilerin yanında nefes alamama, mide bulantısı, mide ve kas ağrıları, karıncalanma, titreme gibi bedensel belirtileri de beraberinde getirebilir.

İnsanlar her ne kadar anksiyeteden bahsederken ‘korkmak’ fiilini kullansalar da anksiyete korkudan çok farklıdır. Zira korku reel ve şimdiye ait bir duygu iken anksiyete kurgusal ve geleceğe ait bir duygudur. Korku nesnesi gerçekten var olan bir şey, anksiyete için ise bir tahmin, bir öngörü söz konusudur.

Herkes günlük yaşamda, belirli dönemlerde az çok anksiyete yaşar ancak bu kimi bireylerde çok sık ve yoğun olarak yaşanır, kişi anksiyete ve beraberinde gelen olumsuz duyguların esiri olmuş gibidir. Davranışları kısıtlanır, yaşam alanı daralır, sorumluluklarını yerine getirememeye başlar. Böylelikle anksiyete bozukluğu dediğimiz patolojik bir durum söz konusu olur.

Anksiyete Bozukluğu Nedir?

Anksiyete bozukluğu genel bir tanı kategorisidir. Bu kategori altında yaygın anksiyete bozukluğu, panik bozukluk, obsesif kompülsif bozukluk, fobiler, travma sonrası stres bozukluğu gibi farklı tanılar yer almaktadır. Bu tanıların içerikleri ve semptomları farklılık gösterse de her biri anksiyete ile ilişkili durumlardır.

Anksiyete bozukluğuna sebep olan durumlar  farklı sebeplerle ilişkili olabilir. Kimilerinde sağlığını kaybetmeyle ilgili endişelerle kendini gösterirken kimilerinde iş veya günlük yaşam olaylarıyla ilişkili olabilir.  Kaygı nesnesi ne olursa olsun, kimi insanlar bu duyguyla kaçınmalar geliştirerek, kimi insanlarda telafi amaçlı ekstra çaba sarfederek baş etmeye çalışır. Ancak her iki yöntem de soruna çözüm olmaz, aksine ruh sağlığını olumsuz etkiler.

Anksiyoz Kişilik Nedir?

Anksiyete bazen günlük olaylara karşı gelişen reaksiyonel bir duygu olmasının ötesine geçerek bir kişilik özelliği olabilir. Kişi bilinçli veya değil günlük hayatındaki her durumun kötü yönlerini görür. Hemen hemen her şey için bir felaket senaryosu vardır. Bu kişilikteki kişiler dolayısıyla her şeye ilişkin kaygı duyarlar, olumsuz sonuçlar öngörürler ve bunlardan korunmak için kendilerince çeşitli önlemler alırlar. Böylelikle günlük yaşamdaki çok basit olay bile çok karmaşık ve zor hale gelir.

Paradoksal biçimde kişinin potansiyel sorunlardan kurtulmak ve daha iyi hissedebilmek için gösterdiği çabanın kendisi kişinin yaşam alanını daraltmakta, katlanılmaz hale gelmekte ve kişiyi depresyona sürükleyebilmektedir.

Anksiyete Bozukluklarında Tedavi Seçenekleri Nelerdir?

Psikoterapi anksiyeteye sebep olan düşünce tipleri ve süreçleri üzerine çalışarak bu duygunun sıklığını ve yoğunluğunu azaltmayı hedefler. Özellikle bilişsel davranışçı psikoterapiler bu anlamda başarılı sonuçlar göstermiştir. Psikoterapi dışında psikiyatrik ilaçlar da anksiyete bozuklukları tedavisinde kullanılmaktadır. Ancak bir çok araştırma uzun dönemde ilaçla tedavi olanların ilaçları bıraktıktan sonra tekrar aynı semptomları geliştirdiğini, psikoterapi ile tedavi olanlarda iyileşmenin daha uzun süreli ve kalıcı olduğu gösterilmiştir.

Anksiyete bozukluklarıyla ilgili diğer yazılarımız:

Yeni başlayanlar için anksiyete
Yeni başlayanlar için panik atak
Panik ataklar nasıl gelişir
Panik atak tedavisi
Yeni başlayanlar için fobi
Yeni başlayanlar için sosyal fobi
Obsesif kompülsif bozukluk